Slider

VIDEOLAR

KONU ANLATIMLARI

PERFORMANS SORULARI

TEMRİNLER

MYK

GÜNCEL

ASANSÖR UYGULAMALARI

ARDUINO

» » » » ASANSÖR SİSTEMLERİNDE +A3 REGÜLATÖR TSE EN 81-21+ A3

TSE EN 81.1 +A3’E UYGUN OLARAK İSTEM DIŞI KABİN HAREKETLERİNİN ALGILANMASI VE ÖNLENMESİ


1. GİRİŞ

2009 yılında prensip olarak EN 81’e eklenmesine karar verilen Annex 3 veya daha çok kullanılan şekli ile A3 asansörler için bazı yeni tanımlar ve güvenlik açısından ek önlemler ortaya koymuştur [1]. A3, oldukça önemli yenilik ve değişiklikler içerdiğinden, gündeme geldiği andan itibaren, hemen her önemli platformda asansör sektörünün (üretici,uygulayıcı, belgelendirici gibi ) tüm paydaşları tarafından farklı açılardan ele alınmış ve irdelenmiştir [2]. Standardın gereksinimlerine uygun ürün tedariki ve sektörün uyum sağlaması amacı ile tanınan uygulmaya konma süresinin 2012’de dolması ile birlikte tüm yeni devreye alınan asansörlerin EN 81+A3’te belirtilen koşullara uygunluğu zorunlu hale gelmiştir. EN 81+A3’ün getirdiği en önemli değişiklikler kabinin kat hizalamasının hassasiyetinin ± 10mm , kabin katta iken ± 20mm ‘lik mesafenin gerektiğinde otomatik seviyeleme ile korunması, istem dışı kabin hareketinin tanımlanması ve bu hareketin algılanıp  engellenmesine  yöneliktir.  Bunların dışında bakım-onarım esnasında sökülen koruma parçaların yerlerine uygun şekilde  takılmasının denetlenmesi ile ilgili tanım ve önlemler ve 0.15 m/s hızın altındaki sistemlerin asansör standardı kapsamı dışına çıkarılması da A3 ile getirilen değişikliklerdir.

2.   İSTEM DIŞI KABİN KAREKETİNİN ALGILANMASI VE ÖNLENMESİ

İstem  dışı    kabin  hareketine  karşı  dişlisiz makinalarda ve redüktörlü makinalarda farklı uygulamalar mümkündür.

2.1.    Dişlsiz sistemlerde İstem Dışı Kabin Hareketinin algılanması ve önlenmesi

Bilindiği gibi dişlisiz sistemlerde kullanılan motorlarda tahrik milinden etki eden elektromekanik fren tertibatı bulunmaktadır. Bu frenler kabini hareketsiz konumda tutmak için kullanıldıkları gibi yukarı yönde kontrolsüz hareket için aynı zamanda bir güvenlik bileşeni olarak kullanılabilirler. Bu iki işleve ek olarak istem dışı kabin hareketinin algılanması durumunda kabinin güvenli olarak durdurulması için de kullanılabilmektedir.






Şekil 1. Dişlisiz sistemlerde kullanılan senkron motor ve akuple elektromagnetik frenler


Dişlisiz makinalardaki  elektromekanik frenlerin yu arıda sıralanan tüm koruma işlevleri için
farklı sertifikalandırmalara tabidir. Yukarı yönlü   kontrolsüz hareket için verilen sertifika ve bu


amaçla yapılan


deneyler ile


+A3 te tanımlanan  istem dışı kabin hareketinin önlenmesine


yönelik sertifika


ve bu amaçla yapılan


deneyler   örneğin gecikme ve reaksiyon sürelerinin


ölçülmesi birbirinden farklıdır. Herhangi bir sertifika diğer kullanım için uygunluğu kes nlikle


garanti etmemektedir. Ayrıca Emniyet


komponentleri listesi


(Direktif 95/16/EC, Ek IV)


cihazlarını içermez. Bu sebeple istem dışı kabin hareketi (Unintended Car Movement) için EC


tip muayene sertifikası düzenlenemez.


Yani, mevcut bir EC tip muayene sertifikası (A3’ün gerektirdiği farklı şartlar nedeniyle)


otomatik olarak A3’ün gerektirdiği tip muayene sertifikasının yerini alamaz.


Bu gibi durumlarda, komponent A3’e göre (ilave olarak) test


edilmeli  ve sertifikalandırılmalıdır. Sertifikada      +A3’e ilişkin herhangi bir atıf bulunmazsa;


sertifika, söz konusu emniyet komponentinin istem dışı kabin hareketi engelleme cihazının bir


parçası olarak kullanımında geçerli  değildir.   Burada sözü edilen duruma uygun bir  ürün


sertifikası aşağıdaki ibareyi içermelidir.


Sonuç olarak dişlisiz motorlarda uygun ve sertikalı frenler kullanıldığında, seviyelemenin kilit açılma bölgesi içinde olması ve bu bölgenin dışına çıkılması durumunda köprüleme devresinin


iptal olması söz konusu ise, söz konusu değilse, monitori


dişlisiz (senkron) motor freni tek başına kullanılabilir. Bu durum g (izleme) yapılarak fren kontaktörü düşürülmelidir. Bu durumda


motor freni 9.11 e göre sertifikalandırıldığı için istenmeyen hareketi önlemek için ayrıca bir


madde 9.11 göre durdurma tertibatına gerek duyulmaz. Otomatik seviyeleme özelliği olan


asansör kontrol kartlarının hemen hepsinde kapı açma bölgesi dışına çıkıldığında köprülemenin


iptal edilmesi sözkonusu olduğundan fren kontaktörünün düşürülmesi istem dışı kabin


hareketinin önlenmesi için yeterli olacaktır.

2.2.   


Redüktörlü sistemlerde İstem Dışı Kabin Hareketinin algılanması ve önlenmesi





Şekil 2. Vidalı redüktörlü asansör makinası



Fren tertibatının ana kasnak mili üzerinde olmadığı sistemlerd yani redüktörlü (asenkron)


asansör makinelerinde  kasnak mili veya kasnak üzerinde ayrıca bir durdurma tertibatının


kullanılmadığı durumlarda istem dışı hareket önleyici bir sisteme gerek vardır.


Kabini hareketsiz konumda tutmak amacı ile kullanılan ve yüksek hız miline bağlı fren kasnağına etki eden klasik çeneli fren tertibatları istem dışı hareket önleme am cı ile kesinlikle kullanılamaz. Bu durumda ya dişlisiz sistemlerdekine benzer bir elektromekanik frenin düşük hız miline etki edecek şekilde kullanılması veya istemdışı hareketin önlenmesi için standartın ön gördüğü


diğer yöntemlerin uygulanması gereklidir. A3 bu açıdan hız regülatörü, mekanik


fren tertibatının (paraşüt) veya halat freninin uygun şekilde tasarlanmak kaydı ile kulanımına olanak


sağlamaktadır.


Bu şekildeki kullanımda istem dışı kabin hareketinin bir algılama sistemi ile  hız regülatörünün aşırı hızlanma beklenmeden bir solenoid ile aktive edilmesi


yoluna gidilir. Esas olarak bu prensibe uygun olarak tasarlanan i k hız regülatörü TSE EN 81-


21  için   geliştirilen ve kabin hareketsiz iken normal olarak regülatörün kilitli tutulmasını


sağlayan bir solenoid içeren regülatördür.



Şekil 3. EN81-21’e uygun normalde kilitli hız regülatörü


Bu tasarım eski binalarda uygulanan yeni asansörler için  gerekli düzenlemeleri belirleyen EN 81 -21 standardına göre geliştirilmiştir. Bu standarda dahil olan asansörlerde yeterli kuyu güvenlik ölçüleri bulunmadığından, asansörün hareket etmediği (bekleme) zamanlarda sürekli kilitli kalması gerekmektedir.Asansör kata gelip durduğunda regülatör gagası yuvaya girmekte ve herhangi bir beklenmeyen kabin hareketine karşı kilitleme iç n hazır olarak beklemektedir. Prensip olarak  seviyeleme ve erken kapı  açma durumunda  regülatör kilidinin çözülmesi, diğer
tüm durumlar için kapı açma bölgesinde   regülatörün kilitli olması istem dışı  kabin hareketinin
kayma fren ile önlenmesi için yeterli olacaktır.

EN 81+A3   gereksinimleri dikkate alınarak   geliştirilen diğer hı   regülatöründe ise  yukarıdaki
tasarımdan farklı olarak istem dışı hareketin regülatör üzerinden algılanmasını da içeren bir
tasarım yaklaşımı  benimsenmiştir.  Bu  şekilde  standartta ayrı tanımlanan           istem  dışı hareket
algılama ve herketi sonlandırma işlevleri tek bir cihaz üzerinde birleştirilmiştir.

İstem dışı hareketin algılanması için   regülator kasnağına akuple kodlayıcı  ve elektronik sayıcı
gibi  elektronik  çözümler  değerlendirildikten  sonra, sistem  güvenirliğinin  daha yüksek lması
ve elektromagnetik gürültülere daha yüksek bağışıklık göstermesi nedeniyle nispeten daha mekanik  bir  algılama  yöntemi   olarak  regülatör  kasnağı  üzerindeki   uygun  sıklıkta indüktif
özellikli   çıkıntıları gören iki indüktif sensör kullanılmıştır.   İndüktif sensörler sayesinde,  kapı


açma bölgesinde,   herhangi bir kabin hareketinin oluşması durumunda ardışık iki değişim


algılandığında bir solenoid üzerinden regülatörü kitleyecek bir kontak kombinasyonu


tasarlanmıştır. Ayrıca bobinin hareketini elektriksel işarete çeviren mikro anahtarlar
kullanılarak fren kontaktörünün düşürülmesi, motor kuvvet devresinin kesilmesi gibi kumanda


işlevleri gerçekleştirilir. Esas olarak, istem dışı hareketin algılanmasından

sonra kayma fren tetiklemeden önceki sürede motor elektrik devresinin kesilmesi ve sistemin hareketsiz hale geçmesi hedeflenmiştir. Sekilde EN 81+A3’e uygun olarak görülmektedir.


tasarlanan hız regülatörü




Şekil 4. EN 81+A3’e uygun tasarlanan hız regülatörü



Tasarlanan   regülatörün standardın öngördüğü koşullara uygunluğu ve uygulamada


yaratabileceği sorunlara karşı bağımsız bir  onaylanmış kuruluş tarafından incelenmesi, sürecin
en  zorlu  kısmını  oluşturmaktadır. Sertifikasyon  sürecinde  yapılan  deneylerde kulllanılan
komponentlerin ayrı ayrı reaksiyon   süreleri ve mesafeleri   ölçülüp değerlendirilmekte, yüksek


hızda mekanik kilitleme mukavemeti ölçülmekte detaylı bir risk analizi yapılmaktadır.


Kumanda devresindeki tüm röle ve kontaktörlerin güvenli (SIL) olması, bir rölenin çekmemesi veya çekili bir rölenin bırakmaması durumlarına karşı sistemin çalışmasını engelleyici v ya en


kötü durumda regülatörün kilitlenmesini sağlayıcı önlemlerin alınması ve onaylanmış kur bu önlemleri yeterli bulması zorunludur.


SONUÇ

2012 yılı başından itibaren EN 81+A3 yürürlüğe girmesi ile yeni tasarlanan asansörlerde standardın öngördüğü istem dışı kabin hareketinin önlenmesi için gerekli tertibatların bulunması gerekmektedir. Özellikle montaj firmalarının , bu amaca yönelik ürün temini konusunda yaşadıkları yoğun sıkıntılar, ürünlerin sadece ithalat yolu ile karşılanması , asansör sektörümüzdeki yenilikçi firmaların bu problemin çözümüne yönelik çalışmalar yapmasında motive edici bir rol oynamıştır. AKAR ASANSÖR standardın isteklerine uygun, sertifikasyon süreci tamamlanmış, tamamı Türk mühendis ve teknik elemanarı tarafından tasarlanmış çözümleri sektöre kısa bir süre içinde sunmuştur.

KAYNAKLAR

[1]       TSE EN81+A3 Türk Standardı
[2]       EN   81-1  EK:A3  UYGULAMALARI  AKAR  ASANSÖR    İNELEX Asansör Fuar Etkinlikleri Sunumu İZMİR /2012

«
Sonraki
Sonraki Kayıt
»
Önceki
Önceki Kayıt

Hiç yorum yok:

Yorum Yazın